Cafodd Castell Cyfarthfa ei gomisiynu gan y Meistr Haearn, William Crawshay, ym 1824. Roedd y plas mawreddog, castellog hwn yn edrych i lawr dros ei weithfeydd haearn eithriadol lwyddiannus, a chafodd ei alw’n “gofadail mwyaf trawiadol yr Oes Haearn Diwydiannol yn Ne Cymru”.
Yn y Castell, cewch edmygu’r casgliadau helaeth o gelfyddyd gain ac addurnol, yn cynnwys porslen Abertawe, Nantgarw a Wedgwood. Cerddwch yn hamddenol drwy’r orielau llawn awyrgylch sy’n adrodd hanes cymdeithasol a diwydiannol, yn dilyn twf y dref fu unwaith yn ganolfan bwysig cynhyrchu haearn; dysgwch am Locomotif Penydarren Richard Trevithick yn 1804, y locomotif cyntaf i dynnu llwyth ar hyd cledrau; dysgwch am wreiddiau’r mudiad Llafur, o Derfysg Merthyr ym 1831, a merthyrdod Dic Penderyn, i’r Aelod Seneddol Llafur cyntaf - Keir Hardie; dewch i weld ein ‘amgueddfa o amgueddfa’ yn cynnwys rhyfeddodau o bob cwr o’r byd - nwyddau beddau o’r hen Aifft, arteffactau o Roeg a Rhufain, a chelfyddydau addurnol o’r Dwyrain Pell.
Mwynhewch goethder yr amgueddfa ddiddorol hon fu unwaith yn gartref teuluol, sydd wedi ei lleoli mewn parcdir hardd, ar ymyl Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog.
My Map Link