Dathlu Cyfarthfa Ymhlith Cewri Treftadaeth Byd-eang mewn Gwobrau Cenedlaethol

Mae ymgyrch Cyfarthfa200 wedi cael ei chydnabod fel un o brif fentrau diwylliannol y DU yng Ngwobrau Amgueddfeydd a Threftadaeth 2026. Ar y rhestr fer am Ymgyrch Marchnata a Chyfathrebu y Flwyddyn, dathlwyd y prosiect ochr yn ochr ag eiconau byd-eang gan gynnwys yr Amgueddfa Hanes Natur, yr Amgueddfeydd Rhyfel Ymerodrol, a'r Oriel Genedlaethol.

Roedd y seremoni, a gynhaliwyd ddydd Mercher 13 Mai 2026, yn Hilton Park Lane yn Llundain, yn arddangos y gorau o'r sector treftadaeth yn fyd-eang. Er na enillodd Cyfarthfa y tlws terfynol, mae cael ei gynnwys yn yr haen uchaf a gyrhaeddodd y rownd derfynol, ochr yn ochr  â sefydliadau mawreddog eraill yn y sector treftadaeth, yn tynnu sylw at effaith anhygoel yr ymgyrch a nododd ddeucanmlwyddiant Castell Cyfarthfa yn ogystal â photensial sylweddol safle Cyfarthfa yn y dyfodol.

Dan arweiniad Sefydliad Cyfarthfa a Chyngor Bwrdeistref Sirol Merthyr Tudful, cynhaliwyd rhaglen eang o dros 200 o ddigwyddiadau ac arddangosfeydd i dynnu sylw at bwysigrwydd cenedlaethol a rhyngwladol safle Cyfarthfa yn ystod ei ddeucanmlwyddiant. 

Gwireddwyd rhaglen Cyfarthfa200 gan dîm Amgueddfa ac Oriel Gelf Castell Cyfarthfa, y Sefydliad, ac ystod amrywiol o sefydliadau ac unigolion lleol ar draws Parc Cyfarthfa, y gymuned leol a'r fwrdeistref ehangach. Denodd filoedd o ymwelwyr ac amlygodd rôl y safle fel 'pair y Chwyldro Diwydiannol' a chanolfan ddiwylliannol a chymunedol hanfodol. Gwelodd yr amgueddfa a'r oriel hefyd gynyddu yn nifer yr ymwelwyr o dros 75% o'i gymharu â'r flwyddyn flaenorol.

Roedd y rhestr fer eleni yn cynnwys ymgeiswyr o bob cwr o'r Deyrnas Unedig yn ogystal ag amgueddfeydd a sefydliadau diwylliannol eraill mewn 10 gwlad arall yn amrywio o Malta i Awstralia a Sbaen. Dewiswyd y rhai a gyrhaeddodd y rownd derfynol gan banel annibynnol o naw beirniad, sydd i gyd yn adnabyddus ym myd yr amgueddfeydd.

Dywedodd Jess Mahoney, Prif Weithredwr Sefydliad Cyfarthfa: "Mae cyrraedd y rhestr fer ar lwyfan byd-eang ochr yn ochr â sefydliadau eiconig fel yr Amgueddfa Hanes Natur yn gyflawniad anhygoel i Gyfarthfa. Mae'r rhestr fer hon yn dyst i waith caled ein cymuned a'n partneriaid a'n helpodd i ddathlu pen-blwydd Cyfarthfa yn 200 oed â chymaint o fwrlwm, ac i arwyddocâd stori fyd-eang Merthyr. Rydym yn hynod falch bod ein hanes lleol wedi'i gydnabod, ac mae hyn ond yn tanio ein huchelgais ar gyfer dyfodol Cyfarthfa fel cyrchfan diwylliant a threftadaeth flaenllaw ac yn gatalydd ar gyfer newid cadarnhaol."

Dywedodd Arweinydd Cyngor Bwrdeistref Sirol Merthyr Tudful, y Cynghorydd Brent Carter "Mae'n wych gweld Sefydliad Cyfarthfa a'r Amgueddfa yn cael eu cydnabod am eu holl waith gwych dros y flwyddyn ddiwethaf. Mae hwn yn gyflawniad gwirioneddol anhygoel ac yn dyst go iawn i ymrwymiad, gofal ac angerdd pawb sy'n cymryd rhan. Mae eu gwaith yn parhau i wneud gwahaniaeth enfawr, nid yn unig wrth warchod ein treftadaeth ond wrth gyfoethogi bywyd diwylliannol ein cymuned."

I wybod mwy am Amgueddfa ac Oriel Gelf Castell Cyfarthfa, a dysgu mwy am dreftadaeth gyfoethog Merthyr Tudful o'r goncwest Rhufeinig i'r Chwyldro Diwydiannol, ewch i Home | Museums