Ailagor Llyfrgell Hanesyddol Merthyr Tudful yn swyddogol ar ôl ei hadnewyddu

Mae Llyfrgell Treharris ym Merthyr Tudful wedi cael ei hailagor yn swyddogol ar ôl ei hadnewyddu – 117 mlynedd ar ôl iddi gael ei hagor yn wreiddiol ym 1909.

Yn ystod y digwyddiad ar ddydd Gwener 20 Mawrth, ymunodd Arglwydd Raglaw ac Uchel Siryf Morgannwg Ganol a Dawn Bowden AS, â Chynghorwyr a swyddogion lleol ar gyfer yr agoriad, gyda disgyblion o Ysgol Gynradd Edwardsville yn swyno rhai a oedd yn bresennol.

Dywedodd y Cynghorydd Brent Carter, Arweinydd Cyngor Bwrdeistref Sirol Merthyr Tudful: "Pan gaeodd y llyfrgell ym mis Tachwedd 2021, roedd yr adeilad yn dipyn o adfail, felly mae ei weld nawr yn dilyn gwaith adnewyddu mewnol ac allanol helaeth yn wych.

"Roedd yn arbennig o briodol bod Huw Evans, gor-ŵyr, yr Henadur Andrew Wilson, a agorodd y llyfrgell yn wreiddiol ym 1909, yno i weld yr ailagor.

"Rwy'n gobeithio y bydd y cyfleuster gwych hwn o fudd enfawr i'r gymuned, ac rwy'n edrych ymlaen at ei weld yn cael ei ddefnyddio'n dda yn y dyfodol."

Dywedodd Dawn Bowden, AS: "Mae'n bleser gwirioneddol mai ailagor y llyfrgell yn swyddogol yw un o'm dyletswyddau olaf fel eich Aelod o'r Senedd.

"Yn ystod fy nghyfnod fel AS rwyf wedi sefyll o dan y cloc coffa rhyfel mewn llawer o ddigwyddiadau Cofio, felly mae'n wych ei weld yn ôl mewn cyflwr mor wych, yn edrych yn addas ar gyfer y ganrif i ddod. Ond nid yw'n ymwneud â'r cloc yn unig, neu'r adeilad gwych hwn – mae'r llyfrgell wrth galon y gymuned hon ac mae'n foment rwy'n gwybod bod llawer o breswylwyr lleol wedi bod yn edrych ymlaen ato."

Dywedodd Linsey Barrett, Prif Lyfrgellydd, "Rydym yn gyffrous iawn i roi llyfrgell i breswylwyr Treharris y gallant ei mwynhau gyda'u teuluoedd. Rydym yn gobeithio y bydd yn dod yn ganolbwynt i'r gymuned, ac yn cael ei mwynhau gan bob cenhedlaeth."

Mae'r gwaith adnewyddu mawr ei angen wedi cynnwys dymchwel estyniad strwythurol anniogel, gwresogi newydd o'r radd flaenaf, awyru mecanyddol drwyddi draw, adnewyddu ffenestri gwydr lliw yn helaeth, adnewyddu'r cloc allanol hanesyddol, gwelliannau i wneud yr adeilad yn fwy hygyrch, a llawer mwy.

Mae'r llyfrgell yn agor i'r cyhoedd o ddydd Llun 30 Mawrth mewn pryd ar gyfer gwyliau'r Pasg yr ysgolion. Bydd ar agor ddydd Llun, dydd Mawrth, dydd Mercher a dydd Gwener rhwng 9:30am a 5pm (ar gau am ginio 1-2pm).