Adnodd digidol Hanes hi newydd yn dathlu menywod Merthyr Tudful

Mae adnodd dysgu digidol newydd sy'n dathlu bywydau a chyflawniadau menywod sy'n gysylltiedig â Merthyr Tudful wedi'i lansio'n swyddogol.

Wedi'i greu gan Wasanaeth Llyfrgelloedd ac Amgueddfeydd Cyngor Bwrdeistref Sirol Merthyr Tudful, Mae Hanes hi  Herstories yn brosiect arloesol sy'n archwilio ac yn rhannu straeon menywod sydd wedi chwarae rhan bwysig wrth lunio hanes, diwylliant a chymunedau'r fwrdeistref sirol.

Wedi'i ariannu gan Lywodraeth Cymru, mae'r prosiect yn ceisio mynd i'r afael â bylchau mewn naratifau hanesyddol traddodiadol trwy dynnu sylw at straeon sydd yn aml wedi cael eu hanwybyddu neu eu tangynrychioli.

Siaradodd Rheolwr y Prosiect Annabelle Dennis yn y digwyddiad lansio, gan fyfyrio ar bwysigrwydd y fenter:

"Mae hanes Merthyr Tudful yn aml yn cael ei adrodd trwy ei ddiwydianwyr a'i feistri haearn. Mae'r straeon hynny'n bwysig, ond nid nhw yw'r stori gyfan. Y tu ôl i'r diwydiannau a wnaeth Merthyr yn enwog roedd menywod a luniodd ein cymunedau, ond mae eu profiadau wedi cael eu hanwybyddu yn aml."

"Mae Hanes hi Herstories yn dathlu bywydau, profiadau a chyfraniadau menywod sy'n gysylltiedig â Merthyr Tudful, gan ddod â'r straeon hynny i gynulleidfaoedd newydd drwy ymchwil hanesyddol, adrodd straeon creadigol a thechnoleg ddigidol, ac yn llythrennol roi enwau menywod yn ôl ar y map."

Mae'r prosiect yn arddangos partneriaeth gref rhwng Llyfrgelloedd a Gwasanaeth Amgueddfeydd y Cyngor, gan gyfuno casgliadau amgueddfeydd, arbenigedd hanes lleol, technoleg ddigidol ac ymgysylltu â'r gymuned i greu profiad dysgu hygyrch a diddorol.

Un o nodweddion allweddol Hanes hi Herstories  yw I’w Byd Into Her World, profiad digidol ymgolli wedi'i ysbrydoli gan dri phaentiad o fenywod lleol a gedwir yn Amgueddfa Castell Cyfarthfa. Anogir ymwelwyr i archwilio'r straeon, y profiadau a'r hunaniaethau y tu ôl i'r gwaith celf, gan gynnig dealltwriaeth ddyfnach o hanes lleol.

Dywedodd y Cynghorydd Gareth Lewis, Aelod Cabinet dros Addysg, Diwylliant a'r Gymraeg:

"Mae Hanes hi Herstories yn ddathliad gwych o'r menywod sydd wedi helpu i lunio hanes a chymunedau Merthyr Tudful. Trwy gyfuno treftadaeth, addysg ac arloesedd digidol, mae'r prosiect hwn yn sicrhau bod y straeon pwysig hyn yn cael eu cadw, eu rhannu a'u mwynhau gan genedlaethau'r dyfodol."

Wrth siarad am y cyflawniad, ychwanegodd Annabelle:

"Rwy'n gobeithio y bydd Hanes hi Herstories yn dangos yr hyn y gellir ei gyflawni pan fyddwn yn rhannu ein gwybodaeth a'n harbenigedd ar draws ein gwasanaethau. Er bod heddiw yn nodi lansiad Hanes hi Herstories, dim ond y dechrau ydyw hefyd. Rydym wedi gosod y sylfeini ar gyfer rhywbeth a fydd yn parhau i dyfu, esblygu a datgelu mwy o'r menywod rhyfeddol sydd wedi siapio Merthyr Tudful."

Cyflwynwyd y prosiect mewn partneriaeth â CEMET ac Immersive Interactive, gyda chefnogaeth cymunedau lleol, ymchwilwyr a staff y Cyngor y gwnaeth eu cyfraniadau helpu i ddod â'r straeon yn fyw.

Roedd y lansiad hefyd yn dathlu gwaith disgyblion o Ysgol Gynradd y Graig, sydd wedi creu llwybr hanesyddol newydd yn yr ardal o amgylch eu hysgol. Trwy gyfres o fyrddau dehongli a chodau QR, gall ymwelwyr ddarganfod straeon am bobl a digwyddiadau lleol arwyddocaol. Bydd prosiectau tebyg nawr yn cael eu datblygu gydag ysgolion eraill i helpu i gysylltu trigolion ac ymwelwyr â threftadaeth gyfoethog y fwrdeistref sirol.

I gael rhagor o wybodaeth am Hanes hi Herstories ac I’w Byd Into Her World, cysylltwch â Gwasanaeth Llyfrgelloedd ac Amgueddfeydd Merthyr Tudful a gweler y ddolen ganlynol Hanes-Hi | Ei Straeon