Ar-lein, Mae'n arbed amser

Pwyllgorau Craffu

Pwyllgor Craffu yng Nghyngor Bwrdeistref Sirol Merthyr Tudful

Mae’r pwyllgor trosolwg a chraffu (a elwir yn fwy cyffredin yn "pwyllgor craffu") yn swyddogaeth statudol ac mae’n helpu i sicrhau y cyflawnir gwasanaethau cyhoeddus lleol yn effeithiol, yn effeithlon ac er lles i’r preswylwyr. Mae’n fecanwaith pwysig y gellir arfer atebolrwydd cyhoeddus trwyddo. Mae gan y pwyllgor craffu ystod eang o rymoedd i ymchwilio i feysydd diddordeb lleol.

I gynorthwyo mewn ymchwiliadau gall y pwyllgor craffu holi’r bobl sy’n gwneud penderfyniadau, galw ar dystion arbenigol neu glywed tystiolaeth o randdeiliaid eraill (e.e. preswylwyr lleol, busnesau neu grwpiau cymunedol). Nid yw ymchwiliadau wedi’u cyfyngu i wasanaethau’r Cyngor, gall cynghorwyr craffu ymchwilio i unrhyw faes sydd o ddiddordeb i’r gymuned leol. Gall unrhyw Gynghorydd (ac eithrio Aelodau’r Cabinet) gymryd rhan mewn craffu’r Cyngor a’i bartneriaid.

Pwyllgorau Craffu’r Cyngor

Mae gan y Cyngor bum pwyllgor craffu sy’n cyflawni’r swyddogaeth graffu statudol. Cliciwch ar y dolenni teitl pob pwyllgor craffu i edrych ar ddyddiadau, agendau, aelodaeth ac ystadegau presenoldeb.

Rôl y Pwyllgor Craffu

Nid oes un diffiniad o Graffu; dylid ei ystyried felly’n derm cyffredinol am ystod eang o rolau posibl. Fodd bynnag y rolau deddfwriaethol allweddol yw:

  • Gwneud y Cabinet yn atebol – gweithredu fel goruchwyliwr a gwirio a chydbwyso proses gwneud penderfyniadau’r Cabinet, aelodau unigol y Cabinet ac Uwch Swyddogion y Cyngor
  • Adolygu a Datblygu Polisïau – Gwirio a yw polisïau presennol yn effeithiol a helpu i lunio rhai newydd;
  • Adolygu a chraffu perfformiad y Cyngor a helpu i gynnal gwelliannau mewn gwasanaethau;
  • Craffu allanol – adolygu neu ymchwilio i faterion pryder penodol naill ai yn y Cyngor neu’r gymuned.

Uwchlaw’r cyfan mae angen i’r broses ganolbwyntio’n gadarn ar faterion pwysig a gwneud gwahaniaeth, oherwydd bod yr elfennau hyn yn allweddol i’r pwyllgor craffu gyflawni’i botensial a bod o werth i’r Cyngor a phobl leol.

Mae’r broses graffu’n rhoi cyfle i Gynghorwyr ac aelodau Cyfetholedig:

  • Archwilio amryw swyddogaethau’r Cyngor;
  • Gofyn cwestiynau am sut y cyrhaeddwyd penderfyniadau, ystyried lle gellir gwella a chynnig argymhellion yn hyn o beth lle bo angen;
  • Hyrwyddo materion pryder preswylwyr;
  • Cymryd rhan mewn datblygu polisïau newydd.

Rhaglenni Gwaith y Pwyllgor Craffu

Mae pob un o’r Pwyllgorau Craffu’n pennu’i rhaglen waith flynyddol ei hun i adolygu polisïau, penderfyniadau a gwasanaethau’r Cyngor a sefydliadau eraill sy’n gweithredu yn y Fwrdeistref Sirol i sicrhau eu bod yn diwallu anghenion cymunedau lleol. Mae’r Pwyllgorau wedi cytuno ar eu rhaglenni gwaith a byddan nhw’n ystyried yr eitemau a’r materion a ddangosir yn y ddogfen yn eu cyfarfodydd dros y deuddeng mis nesaf.

Ymhlith yr egwyddorion allweddol yr ystyriodd y Cynghorwyr wrth lunio’r rhaglenni gwaith oedd: dylai topigau ychwanegu gwerth a chefnogi blaenoriaethau corfforaethol; cynnwys partneriaid, rhanddeiliaid a’r cyhoedd lle bo’n briodol; caniatáu am rywfaint o hyblygrwydd i allu cynnwys topigau wrth iddynt godi; ceisio gwelliant mewn darpariaeth gwasanaethau; a bod yn bosib ei gyflawni ‘r adnoddau sydd ar gael.

Cymryd rhan mewn cyfarfodydd y Pwyllgor Craffu:

Mae trefniadau gan y Pwyllgorau Craffu i alluogi pobl sy’n byw neu’n gweithio yn ardal yr awdurdod lleol i gyflwyno ar unrhyw fater sy’n cael ei drafod. Mae llawer o ffyrdd gwahanol o gymryd rhan yng ngwaith y pwyllgor craffu, gan gynnwys:

Gallech hefyd wneud cais i ddod yn aelod cyfetholedig o un o Bwyllgorau Craffu'r Cyngor. 

Fel aelod cyfetholedig byddwch yn cyfrannu i waith un o Bwyllgorau Craffu’r Cyngor sydd â Chynghorwyr etholedig ag aelodau cyfetholedig eraill. Byddwch yn defnyddio’ch sgiliau a’ch gwybodaeth o faterion a gwasanaethau oddi fewn i’r fwrdeistref sirol er mwyn cyfrannu i’r drafodaeth.

Nid oes cyflog na lwfans ar gyfer y rôl ond ad-dalir costau teithio, lle y credir ei fod yn rhesymol i wneud hynny.

mae swyddi gwag ar hyn o bryd ar:

  • Adfywio ac Amddiffyn y Cyhoedd (hefyd Pwyllgor Troseddu & Anhwylder)
  • Pwyllgor Craffu Trefn lywodraethol, Perfformiad, Newid Busnes a Gwasanaethau Corfforaethol
  • Dysgu a GAALlPPhI (Gwasanaethau Addysg yr Awdurdod Lleol ar gyfer Plant a Phobl Ifanc)
Y dyddiad cau ar gyfer ceisiadau yw dydd Gwener 9 Tachwedd 2018.

Canllaw Arfer Craffu Da

Mae’r Canllaw Arfer Craffu Da yn ddefnyddiol i Gynghorwyr ac aelodau Cyfetholedig ac mae’n cynnwys gwybodaeth ar gyfer swyddogion y Cyngor sy’n mynd i gyfarfodydd craffu. Mae gwybodaeth hefyd i sefydliadau allanol ac aelodau unigol o’r cyhoedd y mae gwahoddiad iddyn nhw fynd i gyfarfod craffu. Mae’r canllaw yn esbonio rôl craffu a’r hyn y gallwch ei ddisgwyl pan rydych yn mynd i gyfarfod, ymhlith pethau eraill.

Ni all pwyllgorau craffu:

  • Wneud penderfyniadau ar ran y Cyngor
  • Craffu penderfyniadau penodol y Pwyllgor Cynllunio, y Pwyllgor Trwyddedu a'r Pwyllgor Hawliau Tramwy y mae cyfrifoldebau gwneud penderfyniadau lled-farnwrol ganddyn nhw
  • Ymdrin ag ymholiadau, pryderon neu gwynion unigol. Os nad ydych yn fodlon ar wasanaeth neu os oes gennych gwyn, cysylltwch â’r swyddog perthnasol sy’n gyfrifol am y maes gwasanaeth hwnnw. Fodd bynnag, os nad ydych yn gallu datrys yr ymholiad defnyddiwch y drefn gwyno gorfforaethol neu soniwch wrth eich Cynghorydd lleol am y mater.
ay o wasanaethau
A B C Ch D dd E F Ff G ng H I L Ll M N O P ph R Rh S T th U w Y