Ar-lein, Mae'n arbed amser

Bioamrywiaeth ym Mwrdeistref Sirol Merthyr Tudful

Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016 a'r Ddyletswydd Adran 6

Cyflwynodd Adran 6 o Ddeddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016 ddyletswydd bioamrywiaeth a gwytnwch gwell ecosystemau (dyletswydd S6) ar gyfer awdurdodau cyhoeddus wrth arfer eu swyddogaethau mewn perthynas â Chymru.

Mae hyn yn golygu bod yn rhaid i awdurdodau cyhoeddus geisio 'cynnal a gwella bioamrywiaeth' lle bynnag y bo'n bosibl o fewn arfer eu swyddogaethau yn briodol a thrwy wneud hynny, ceisio hyrwyddo 'gwytnwch ecosystemau'.

Bioamrywiaeth ('amrywiaeth fiolegol')

'Yr amrywiaeth o fywyd planhigion ac anifeiliaid yn y byd neu mewn cynefin penodol.'

Ecosystem

'Uned weithredol sy'n cynnwys organebau byw (planhigion/anifeiliaid/micro-organebau) yn eu hamgylchedd anfyw (aer/dŵr/mwynau/pridd) a'r holl ryngweithiadau amrywiol a chymhleth sy'n digwydd rhyngddynt.'

Gwytnwch ecosystemau

'Mae gan ecosystem wydn y gallu i ymateb i aflonyddwch trwy wrthsefyll difrod ac adfer yn gyflym.'

Allwedd i gydymffurfio â'r ddyletswydd S6 yw ymgorffori bioamrywiaeth yn y broses o wneud penderfyniadau ar bob lefel. Dylai hyn ddechrau ar y lefel gorfforaethol, lle dylai meddwl a chynllunio cynnar geisio cynnal a gwella bioamrywiaeth, gan atal ei golli yn y lle cyntaf. 

Adrodd

Bob tair blynedd, o dan Adran 6(7) o Ddeddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016, mae'n ofynnol i bob awdurdod cyhoeddus gyhoeddi adroddiad ar yr hyn y maent wedi'i wneud i gydymffurfio â dyletswydd S6.

Roedd Llywodraeth Cymru (LlC) yn gofyn i adroddiad gael ei gynhyrchu a'i gyhoeddi ar-lein erbyn diwedd 2019 ac wedi hynny bob tair blynedd.

Cymeradwywyd Adroddiad Dyletswydd Bioamrywiaeth a Gwydnwch Ecosystemau 2026 gan CBSMT ym mis Gorffennaf 2026 (mae'r ddogfen hon yn manylu ar y camau a gymerwyd gan y Cyngor mewn perthynas â'r ddyletswydd S6 rhwng 2023 a 2025). NODER Mae'r ddogfen hon yn cynrychioli'r iteriad diweddaraf o'r adroddiad S6.

Ar ôl cymeradwyo adroddiad S6, mae CBSMT wedi cyflawni ei ddyletswydd o dan Adran 6 o Ddeddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016 ar gyfer y cyfnod 2022-2025. Bydd angen camau parhaus a pellach i fodloni'r ddyletswydd wrth symud ymlaen tuag at y dyddiad cau adrodd nesaf yn 2028.

Cynllun Gweithredu Adfer Natur Merthyr Tudful (CGANMT)

Mae CGANMT yn amlinellu dull strategol o atal a gwrthdroi dirywiad bioamrywiaeth ym Mwrdeistref Sirol Merthyr Tudful. Gan adeiladu ar ymdrechion presennol a chydnabod etifeddiaeth naturiol a diwydiannol unigryw yr ardal, nod y cynllun hwn yw creu amgylchedd mwy gwydn, sy'n gyfoethog o natur sy'n cefnogi bywyd gwyllt a lles ei chymunedau.

Mae amcanion allweddol yn cynnwys gwella cynefinoedd blaenoriaeth, adfer rhywogaethau allweddol, gwella ansawdd dŵr, meithrin gwytnwch hinsawdd a dyfnhau ymgysylltiad cymunedol â natur leol.

Mae CGANMT yn cynnwys codi ymwybyddiaeth, addysg, casglu data, datblygu cynaliadwy a chysylltedd ecolegol.

Mabwysiadwyd Cynllun Gweithredu Adfer Natur Cyngor Bwrdeistref Bwrdeistref Merthyr Tudful (2019-2024) gan CBSMT ym mis Ionawr 2020.

Mae fersiwn wedi'i diweddaru o'r CGANMT wedi'i chynhyrchu ac mae disgwyl iddo gael ei gyhoeddi yn 2026. Bydd hon yn ddogfen ar-lein y gellir ei diweddaru mewn amser go iawn, gan ymateb i ddeddfwriaeth newydd, polisi cynllunio a chanllawiau arfer gorau. Bydd rhanddeiliaid o fewn Partneriaeth Bioamrywiaeth Merthyr Tudful yn defnyddio hon fel dogfen fyw, gan ychwanegu manylion prosiect penodol ac amserlenni mwy manwl gywir.

Partneriaeth Bioamrywiaeth Merthyr Tudful

Ffurfiwyd Partneriaeth Bioamrywiaeth Merthyr Tudful i helpu i weithredu a gwireddu gweledigaeth, nodau ac amcanion Cynllun Gweithredu Adfer Natur Merthyr Tudful (gweler uchod).

Mae'r bartneriaeth yn cynnwys cynrychiolwyr o Gyngor Bwrdeistref Sirol Merthyr Tudful (gan gynnwys y Tîm Bioamrywiaeth a'r Ecolegydd Sirol) ynghyd ag amrywiaeth o unigolion, grwpiau cymunedol, sefydliadau gwirfoddol, llywodraethol ac anllywodraethol.

Os hoffech ymuno neu ddarganfod mwy am Bartneriaeth Bioamrywiaeth Merthyr Tudful neu os hoffech ragor o wybodaeth am Gynllun Gweithredu Adfer Natur Merthyr Tudful, cysylltwch ag Ecolegydd Bwrdeistref Sirol Merthyr Tudful a/neu Swyddog Bioamrywiaeth Cyngor Bwrdeistref Sirol Merthyr Tudful.